ગુજરાતના મહત્વના વેપારી કેન્દ્ર એવા મુન્દ્રા પોર્ટ પર હાલમાં કન્ટેનર લોજિસ્ટિક્સને લઈને મોટો વિવાદ સર્જાયો છે. અદાણી પોર્ટ્સ એન્ડ સેઝ (APSEZ) દ્વારા ખાલી કન્ટેનરના સંચાલનને લઈને લેવામાં આવેલા નવા નિર્ણયને કારણે પોર્ટ પર કન્ટેનરની અવરજવર ખોરવાઈ ગઈ છે. આ સ્થિતિને પગલે દરરોજ અંદાજે ૫,૦૦૦ કન્ટેનર અટવાઈ રહ્યા હોવાના અહેવાલ છે, જેણે નિકાસકારો અને લોજિસ્ટિક્સ હિતધારકોમાં ભારે ચિંતા જન્માવી છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
APSEZ દ્વારા ગત સપ્તાહે એક ટ્રેડ નોટિસ બહાર પાડવામાં આવી હતી, જેમાં શિપિંગ લાઈનો અને અન્ય સંબંધિત પક્ષોને ખાલી કન્ટેનરના સંચાલન અંગે સ્પષ્ટ સૂચના આપવામાં આવી હતી. આ નોટિસ મુજબ, ૧ સપ્ટેમ્બરથી તમામ ખાલી કન્ટેનરની કામગીરી મુન્દ્રા પોર્ટ વિસ્તારની અંદર આવેલા નિર્દિષ્ટ ડેપોમાં જ કરવાની રહેશે. આ નિર્ણયનો હેતુ ખાલી કન્ટેનરને પોર્ટની બહારના ઓફસાઈટ ડેપોમાં મોકલવા પર પ્રતિબંધ મૂકવાનો છે.
નિકાસકારો અને ખેડૂતો પર અસર
મુન્દ્રા પોર્ટ ભારતના કૃષિ ઉત્પાદનોની નિકાસ માટેનું એક મહત્વનું દ્વાર છે. જ્યારે પણ પોર્ટ પર કન્ટેનરની અવરજવર પ્રભાવિત થાય છે, ત્યારે તેની સીધી અસર કૃષિ જણસોની નિકાસ પર પડે છે. ખેડૂતો દ્વારા પકવવામાં આવતા ફળો, શાકભાજી અને અન્ય નાશવંત કૃષિ પેદાશો કે જે વિદેશમાં નિકાસ કરવામાં આવે છે, તેમના માટે સમયસર શિપિંગ અત્યંત મહત્વનું છે. દરરોજ ૫,૦૦૦ કન્ટેનર અટવાઈ જવાને કારણે નિકાસ પ્રક્રિયામાં વિલંબ થવાની સંભાવના છે, જેની અસર અંતે ખેડૂતોને મળતા ભાવ અને નિકાસ લક્ષી પાકોની માંગ પર પડી શકે છે.
લોજિસ્ટિક્સ અને વેપાર પર દબાણ
આ નિર્ણય બાદ લોજિસ્ટિક્સ હિતધારકોમાં ભારે વિરોધ અને ચિંતા જોવા મળી રહી છે. ખાલી કન્ટેનરના ઓફસાઈટ ડેપો પર પ્રતિબંધ મુકવાથી સમગ્ર સપ્લાય ચેઈન પર દબાણ વધ્યું છે. વેપારીઓ અને નિકાસકારો આ મુદ્દે ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે કારણ કે આ પ્રકારના અવરોધથી નિકાસના ઓર્ડર સમયસર પૂરા કરવા મુશ્કેલ બની શકે છે. હાલમાં આ મુદ્દે હિતધારકો વચ્ચે ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે, પરંતુ સ્થિતિ હજુ પણ તણાવપૂર્ણ છે.
આગામી સમયમાં શું ધ્યાન રાખવું?
નિકાસકારો અને ખેડૂત સંગઠનોએ હાલમાં મુન્દ્રા પોર્ટ પરની સ્થિતિ પર નજીકથી નજર રાખવી જરૂરી છે. કન્ટેનરની ઉપલબ્ધતા અને શિપિંગના સમયપત્રકમાં થતા કોઈપણ ફેરફારની સીધી અસર માલસામાનના પરિવહન પર પડશે. જો આ સમસ્યા લાંબો સમય ચાલશે, તો કૃષિ નિકાસમાં મોટો ઘટાડો નોંધાઈ શકે છે, જેની સીધી અસર ખેડૂતોની આવક અને બજારના ભાવ પર પડી શકે છે.
